We kennen ’m allemaal: BMI. Je tikt je lengte en gewicht in en er rolt een getal uit en hup je zou ineens “gezond” of “ongezond” zijn. Klinkt handig, maar de realiteit is iets genuanceerder. In deze blog leggen we uit wanneer BMI zin heeft, wanneer het onzin wordt en wat je beter kunt meten als je serieus met je gezondheid of krachttraining bezig bent.
Wat is BMI nou precies?
BMI (Body Mass Index) is niets meer dan een rekensom: je gewicht gedeeld door je lengte in meters in het kwadraat. That’s it. De formule kijkt niet naar vetmassa, spiermassa, botdichtheid of vetverdeling. Hoewel BMI in de praktijk soms met leeftijd en geslacht wordt geïnterpreteerd (vooral bij kinderen en populatiestudies), gebruikt de formule zelf alleen lengte en gewicht. En precies daar wringt de schoen.
Waarom wordt BMI dan nog steeds gebruikt?
Eerlijk is eerlijk: BMI is makkelijk, goedkoop en snel. Voor grote groepen mensen, zoals in huisartspraktijken of bevolkingsonderzoek, geeft het een ruwe inschatting van het gezondheidsrisico gerelateerd aan overgewicht. Voor de ‘Gerda’s’ en ‘Henk’en’ die niet of weinig sporten, geen krachttraining doen en weinig spiermassa hebben, correleert een hogere BMI vaak wel met meer vetmassa en dus met verhoogd risico op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Als “global screener” kan BMI dan nuttig zijn zeker in combinatie met de middelomtrek.
Waar gaat BMI mis?
- Spiermassa telt niet mee: Spier is compact en weegt veel. Iemand die jaren aan krachttraining doet kan door meer spiermassa makkelijk in de categorie “overgewicht” of zelfs “obesitas” vallen, terwijl het vetpercentage prima is.
- Vetverdeling blijft buiten beeld Buikvet (visceraal vet) is medisch gezien risicovoller dan vet op je heupen of benen. BMI ziet geen verschil. Iemand met een lagere BMI maar veel buikvet kan meer risico lopen dan iemand met een hogere BMI die vet vooral rond heupen en benen draagt. Maar dat inzicht geen BMI je niet.
- Leeftijd en hormonale fases Als je ouder wordt verandert je lichaamssamenstelling: je verliest vaak spiermassa en komt makkelijker aan in vetmassa. Je BMI kan hetzelfde blijven terwijl je lichaamsbouw ongezonder wordt.
- Geslacht en lichaamsbouw Vrouwen hebben gemiddeld een hoger vetpercentage dan mannen bij eenzelfde BMI. En ook lichaamsbouw beïnvloedt het getal zonder dat het iets zegt over gezondheid.
Voor wie is BMI wel nuttig?
Voor mensen die weinig actief zijn en geen krachttraining doen, onze ‘Gerda’s’ en ‘Henk’en’, kan BMI bruikbaar zijn als eerste check. Zeker als je het combineert met middelomtrek (buikomvang) of de vuistregel waist-to-height (middelomtrek idealiter ≤ 50% van je lengte). Zie BMI in dit geval als een rookmelder: gaat hij af, dan moet je verder kijken.
En voor wie niet?
Voor iedereen die actief traint met gewichten, spiermassa opbouwt of bijvoorbeeld fysiek werk doet is BMI vaak geen goede maatstaf. Je kunt je lichamelijk gezond, sterk en fit voelen, goede bloedwaarden hebben en toch een “te hoog” BMI hebben. Dat getal vertelt dan simpelweg niet het echte verhaal.
Voorbeeld
Stel: Sanne is 1,68 m en weegt 72 kg. Haar BMI is 25,5, officieel “overgewicht”. Maar: ze traint 3× per week, heeft 24% vetmassa, tilt haar lichaamsgewicht met gemak en heeft een middelomtrek binnen gezonde grenzen. Is Sanne ongezond? Waarschijnlijk niet. BMI vangt haar spiermassa niet in de formule en geeft dus een vertekend beeld.
Wat meet je dan wel?
Bij Better Through Movement werken we met InBody-scans om je lichaamssamenstelling te meten: vetmassa, vetpercentage, skeletspiermassa en vochtbalans. Dat geeft context die BMI mist. Combineer dat met:
- Middelomtrek of waist-to-height voor buikvet-inschatting.
- Progressie in kracht (bijv. squat, deadlift, strict press) en conditie (roeien, hardlopen, intervaltests).
- Hoe kleding zit, foto’s en hoe je je voelt (energie, slaap, herstel).
- Bloedwaarden in overleg met je arts (glucose/HbA1c, lipidenprofiel, bloeddruk).
Zo heb je een goed beeld van je gezondheid dat meer zegt over jouw lichaam en leefstijl.
Praktisch plan
- Startmeting: Als je bij ons start, plannen we een een InBody-meting in. Daarnaast bespreken we je trainingsfrequentie, slaap en stressniveau.
- Kies je focus: Vet verliezen? Mik op een klein calorietekort (max -500 kcal per dag) en 2–3 krachttrainingen per week. Spier opbouwen? Houd je eiwitten op orde (globaal 1,6–2,0 g/kg lichaamsgewicht) en train progressief.
- Train slim, niet eindeloos: Bij Better Through Movement combineren we krachttraining met conditie. Korte, stevige sessies werken vaak beter vol te houden dan lange slijtageslagen, zeker met een druk leven.
- Check voortgang: Elke 3 maanden zitten we samen aan tafel, mag je opnieuw op de Inbody weegschaal, bespreken we je progressie van de afgelopen maanden en stellen we nieuwe doelen.
- Gebruik BMI met beleid: Zie BMI als een signaal, niet als vonnis. Gaat je BMI omhoog omdat je spieren wint, maar daalt en vetpercentage? Dan ben je juist gezonder bezig.
Conclusie
BMI is handig als snelle indicatie voor grote groepen mensen, vooral als je weinig sport en weinig spiermassa hebt. Maar voor wie actief met krachttraining aan de slag is, is BMI te grof. Spieren, vetverdeling en echte prestaties tellen, en daar kijkt BMI niet naar.
Groetjes Cynthia
Volg je ons al op social media via Facebook en Instagram? Hierop leer je Better Through Movement een klein beetje beter kennen. Daarnaast delen we onze kennis en krijg je een voorproefje van onze trainingsmethode en de resultaten die onze leden boeken. We posten regelmatig inspirerende verhalen, handige tips over voeding en beweging, en laten je zien hoe wij sporten leuk en uitdagend maken. Of je nu motivatie zoekt, vragen hebt over onze aanpak, of gewoon nieuwsgierig bent naar wat we doen: onze socials zijn de plek om op de hoogte te blijven! Samen werken we aan een fitter, gezonder en sterker leven!
Daarnaast geven we je via onze kanalen een kijkje achter de schermen, zodat je de mensen leert kennen die bij ons trainen en werken. Je ontdekt hoe wij persoonlijke begeleiding combineren met een gezellige sfeer en hoe kleine aanpassingen in je dagelijkse routine grote resultaten kunnen opleveren. Ook delen we wekelijks blogs over sporten, voeding en lijfstijl. Zo mis je niets en blijf je altijd betrokken bij de community van Better Through Movement. Volg ons en laat je inspireren!